یهود در صدر اسلام 3

فتنه یهود

پیامبر اسلام و مسلمانان در تمام سیزده سال پس از بعثت، در مكه به سوی بیت‌المقدّس نماز می‌گزاردند. پس از مهاجرت به مدینه نیز این وضع ادامه داشت. رشد و پیشرفت روزافزون مسلمانان از یك سو و گسترش بیش از پیش اسلام در سراسر شبه جزیره از سوی دیگر، موجب خوف و نگرانی یهود شد. یهودی‌ها كه قدرت و آیین خود را در مقابل اقتدار اسلام و مسلمانان در حال از بین رفتن می‌دیدند، مخالفت‌ها و كارشكنی‌های خود را متنوع‌تر و تقریباً علنی كردند. آن‌ها موضوع نماز گزاردن مسلمانان به سمت مسجدالاقصی را مورد تمسخر قرار داده و به طعنه می گفتند: مسلمانان قبله مستقلی ندارند و رو به سوی قبله یهود نماز می گزارند.

در هفدهمین ماه هجرت به مدینه، آیه 144 سوره بقره خطاب به پیامبر گرامی اسلام ـ كه در انتظار نزول وحی در این باره بود ـ نازل شد.

آن گونه كه از آیات قرآن استفاده می‌شود، تغییر قبله، علاوه بر رفتار و اعتراض یهود، جنبه امتحان نیز داشت تا مؤمنان حقیقی از مدعیان دروغین جدا شوند.

البته علل دیگری نیز در این امر وجود دارد:

اولاً: كعبه كه به دست قهرمان توحید، حضرت ابراهیم (ع) تعمیر شده بود، مورد احترام و تعظیم اعراب بود. قبله قرار دادن چنین نقطه ای، رضایت عمومی افراد را فراهم می‌ساخت و آن‌ها را برای پذیرفتن آیین اسلام و دین توحید راغب می‌نمود و هیچ هدفی بالاتر از آن نبود كه مشركان سرسخت و لجوج، ایمان آورند و به وسیله آنان دین اسلام در سراسر جهان منتشر شود.

ثانیاً: سابقه و قدمت ساخت خانه كعبه بسیار پیش‌تر از قدس بود و لذا از نظر زمانی هم قدیمی‌تر بود.

ثالثاً: فاصله گیری از یهود ـ كه هیچ امیدی به ایمان آوردن آن‌ها نبود ـ لازم به نظر می‌رسید. زیرا آن‌ها مدام كارشكنی و توطئه می‌كردند. تبدیل قبله یكی از مظاهر فاصله از یهود بود؛ چنان كه نسخ روزه عاشورا نیز به همین منظور بود. یهودی‌ها پیش از اسلام، روز عاشورا را روزه می‌گرفتند. فرمان روزه عاشورا منسوخ و روزه گیری در ماه مبارك رمضان واجب گردید.