آن آبادی!
درآيه 18 سبأ/ 34 نيز سرزمين مبارك و پيوستگى آن با سرزمين سبأ يادشده است كه به دوران آبادانى يمن باز مى گردد. ساكنان سبأ در سفرهاى تجارى به فلسطين و بيت المقدس از يك آبادى به آبادى ديگر مى رفتند و هرگز ناگزير به عبور از بيابان هاى گسترده و غيرمسكونى نبوده اند: «وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ الْقُرَى الَّتي بارَكْنا فيها قُرىً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فيهَا السَّيْرَ سيرُوا فيها لَيالِيَ وَ أَيَّاماً آمِنينَ». (سبأ/ 34، 18) مسافرت از اين مسير براى مسافران، راحت و توأم با امنيت بود كه به عنوان نعمت براى ساكنان سبأ از آن يادشده است. بيشتر مفسران شيعه و سنى مراد از «الْقُرَى الَّتي بارَكْنا فيها» را روستاهاى شام و برخى نيز روستاهاى شامات گفته اند كه مشتمل بر شام، اردن و فلسطين است. شمارى نيز آن را خصوص بيت المقدس دانسته اند كه با توجه به ذكر صفت پربركت بودن براى اين مناطق در آيات ديگر منافاتى در جمع آن ها نيست.
سرزمین معراج
يكى ديگر از يادكردهاى بيت المقدس در قرآن مربوط به داستان معراج و سير دادن پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از مكه به بيت المقدس و مسجدالأقصى است: «سُبْحانَ الَّذي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذي بارَكْنا حَوْلَه…». (اسراء/ 17، 1) بيشتر مفسران شيعه و سنى «المسجدالاقصى» را مسجد بيت المقدس دانسته اند كه در اين صورت بى شك، «التى برَكنا حَولَهُ» ابتدا شهر بيت المقدس و سپس مناطق اطراف آن و فلسطين است كه مبارك به حضور انبيا و اوليا و پربركت به لحاظ درختان و ميوه هاست.
کتاب مقدّس و مکان قریب!
برخى از مفسران در آيه «واستَمِع يَومَ يُنادِ المُنادِ مِن مَكانٍ قَريبٍ» (ق/ 50، 41)
«مَكانٍ قَريبٍ» را بر صخره بيت المقدس تطبيق داده اند كه جبرئيل يا اسرافيل بر آن مى ايستد و در صور دميده، مردگان را براى رستاخيز ندا مى دهد. به احتمال فراوان اين گروه از مفسّران، متأثر از كتاب مقدس بوده اند كه بيت المقدس را نزديك ترين نقطه زمين به آسمان به اندازه 18 ميل معرفى مى كند. برخى، آيات 3 فجر/ 89 «3» و 1 تين/ 95 را نيز با بيت المقدس ارتباط داده اند.
منابع
احكام القرآن، جصاص؛ الانس الجليل فى قصة موسى و فرعون و بنىاسرائيل؛ انوارالتنزيل و اسرارالتأويل، بيضاوى؛ بيتالمقدس شهر پيامبران؛ تاريخ اورشليم (بيتالمقدس)؛ تاريخ جامع اديان؛ التبيان فى تفسيرالقرآن؛ تفسيرالجلالين؛ تفسيرجوامع الجامع؛ تفسيرالصافى؛ تفسير غريب القرآن الكريم؛ تفسير القرآن العظيم، ابن كثير؛ تفسيرالقمى؛ التفسيرالكبير؛ تفسير كنزالدقايق و بحرالغرائب؛ تفسيرنمونه؛ جامع البيان عن تأويل آى القرآن؛ الجامع الاحكام القرآن، قرطبى؛ الجواهر الحسانفى تفسير القرآن، ثعالبى؛ دائرةالمعارف بستانى؛ دانشنامه جهان اسلام؛ دايرةالمعارف تشيع؛ دايرةالمعارف كتاب مقدس؛ الدرالمنثور فى التفسير بالمأثور؛ روح المعانى فى تفسير القرآن العظيم؛ زادالمسير فى علم التفسير؛ فتح القدير؛ قاموس كتاب مقدس؛كتاب مقدس؛ الكشاف؛ كشف الاسرار و عدةالابرار؛ كور و شكبير (ذىالقرنين)؛ لغتنامه؛ مجمعالبيان فى تفسيرالقرآن؛ معانى القرآن، نحاس؛ معجم اللاهوت الكتابى؛ الموسوعة العربية العالميه؛ الموسوعة الفلسطينيه؛ الميزان فى تفسيرالقرآن. دایرةالمعارف بریتانیکا.
ثبت دیدگاه